WIELCY KRESOWIACY - ZYGMUNT CHMIELEWSKI
16 MAJA 1896 ROKU W ODESSIE URODZIŁ SIĘ ZYGMUNT CHMIELEWSKI –AKTOR FILMOWY I TEATRALNY. DEBIUTOWAŁ W ODESKIM ROSYJSKIM TEATRZE FARSY I TEATRZE POLSKIM.
Pierwszy raz zagrał filmie w 1921 „Cud nad Wisłą”. Wystąpił w wielu produkcjach filmowych takich jak: „Cyganka Aza” – jako Aprasz, wódz Cyganów, „Janko Muzykant” – jako właściciel knajpy „Krzaczki”, „Pod Twoją obronę” – jako szef obcego wywiadu, „Przybłęda” – jak wójt, „Córka generała Pankratowa” – jako komendant Cytadeli, „Barbara Radziwiłłówna – jako Mikołaj Radziwiłł „Czarny”, Pan Twardowski”– jako poseł z Moskwy, „Trędowata” jako – hrabia Barski, „Nikodem Dyzma” – jako prezes Artur Rakowiecki, „Kapelusz pana Anatola jako – Jan Wolski, dyrektor zakładu ubezpieczeń.
Był synem magazyniera Franciszka i Wiktorii z Lewandowskich. W Odessie ukończył sześć klas gimnazjum i szkołę handlową. Staraniem rodziców uczęszczał też na lekcje gry scenicznej. Od 1916 roku występował w ros. Ujskim Teatrze Farsy w Odessie, a po dwóch latach w teatrze polskim.
W 1918 roku zabrał się do Polski z dywizją gen. L. Żeligowskiego. Występował bez wynagrodzenia na deskach Teatru Praskiego w Warszawie. 29 listopada 1919 roku, zadebiutował w roli Oficera w sztuce "Ponad śnieg", w Teatrze Reduta, z którą następnie brał udział w występach objazdowych. W grudniu 1920 roku ożenił się z aktorką Stanisławą Perzanowską.
Pod koniec 1924 roku związał się z Teatrem im. Słowackiego w Krakowie. Był tu aktorem i reżyserem. W latach różniejszych grał i reżyserował spektakle w Teatrze Ateneum i Nowe Ateneum. Podczas okupacji występował w Wilnie w Teatrze na Pohulance. W 1941 roku wrócił do Warszawy. Po wojnie, od marca 1945 roku pracował w Teatrze Miejskim w Lublinie. Po roku związał się z Teatrem Syrena w Łodzi. Występował również w Teatrze Telewizji.
Zygmunt Chmielewski zmarł 26 maja 1978 roku w Warszawie. Spoczywa na cmentarzu Bródnowskim.
Zdjęcia
- Zygmunt Chmielewski, ok. 1935 autor nieznany, źródło: commons.wikimedia.org
- Zygmunt Chmielewski z aktorką Aliną Żeliską na balu filmu polskiego w Warszawie, 27 stycznia 1939. Żródło: commons.wikimedia.org
- Zygmunt Chmielewski, scena z filmu: Przybłęda (1933). Od prawej: Zygmunt Chmielewski (wójt), Ina Benita (Maryjka), Feliks Żukowski (Dmetro). Autor, nieznany, źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe
